मेळघाटातील आदिवासी बांधव, विद्यार्थी, रुग्ण, शेतकरी व व्यापाऱ्यांसाठी महत्त्वाचा मार्ग; स्थानिक आमदारांनी शासनस्तरावर ठोस पाठपुरावा करण्याची मागणी
उपसंपादक/संतोष भालेराव
अचलपूर-परतवाडा : शहरांसह मेळघाट आणि परिसरातील ग्रामीण भागाच्या दळणवळणाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या परतवाडा-अमरावती मार्गाच्या दर्जेदार विकासाची मागणी आता व्यापक होत आहे. या मागणीसाठी परतवाडा-अमरावती रस्ता कृती समितीच्या माध्यमातून सुरू असलेल्या पाठपुराव्याला विविध जाती-धर्मातील नागरिक, सामाजिक संस्था, संघटना, व्यापारी, विद्यार्थी आणि ग्रामीण भागातील नागरिकांकडून पाठिंबा मिळत आहे.
अमरावती जिल्हा प्रशासनाच्या माहितीनुसार अमरावती ते परतवाडा हे अंतर सुमारे ५० किलोमीटर असून, परतवाड्यापासून चिखलदरा सुमारे ३२ किलोमीटर आणि सेमाडोह सुमारे ४५ किलोमीटर अंतरावर आहे. त्यामुळे अमरावतीशी परतवाड्याचा संपर्क हा केवळ अचलपूर-परतवाडा शहरांपुरता मर्यादित नसून मेळघाटाच्या विस्तीर्ण भागाच्या दळणवळणाशीही जोडलेला आहे.
मेळघाटातील आरोग्यसेवेसाठी अमरावतीकडे धाव
मेळघाटातील अनेक आदिवासी बांधवांना गंभीर आजार, विशेष वैद्यकीय उपचार, तपासण्या, शस्त्रक्रिया तसेच तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या सल्ल्यासाठी परतवाडा व पुढे अमरावती शहराकडे जावे लागते. अशा परिस्थितीत रुग्णांसाठी प्रवासाचा वेळ आणि रस्त्याची सुरक्षितता हा अत्यंत महत्त्वाचा विषय ठरतो.
विशेषतः आपत्कालीन वैद्यकीय परिस्थितीत रुग्णवाहिका आणि इतर वाहनांना सुरक्षित व सुरळीत मार्ग मिळणे आवश्यक आहे. त्यामुळे रस्त्याचा प्रश्न हा केवळ वाहतुकीचा नसून आरोग्यसेवेशी संबंधित महत्त्वाचा सार्वजनिक प्रश्न असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.
विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणासाठीही अमरावतीशी मजबूत संपर्क आवश्यक
मेळघाट व अचलपूर परिसरातील अनेक विद्यार्थी उच्च शिक्षण, महाविद्यालयीन प्रवेश, परीक्षा, स्पर्धा परीक्षा, शैक्षणिक कागदपत्रे, विविध शासकीय प्रक्रिया आणि इतर शैक्षणिक कामांसाठी अमरावती शहरात ये-जा करतात.
दररोज किंवा वारंवार प्रवास करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी सुरक्षित, दर्जेदार आणि वेळेची बचत करणारा रस्ता असणे अत्यंत आवश्यक आहे. त्यामुळे परतवाडा-अमरावती मार्गाचा प्रश्न हा विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशीही अप्रत्यक्षपणे जोडलेला असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.
परतवाडा हे मेळघाटासाठी महत्त्वाचे प्रवेशद्वार
चिखलदरा, सेमाडोह, हरिसाल आदी मेळघाटातील भागांकडे जाण्यासाठी परतवाडा हा महत्त्वाचा संपर्कबिंदू आहे. महाराष्ट्र महामार्ग पोलिसांच्या यादीतही परतवाडा-अचलपूर हा राज्य महामार्ग क्रमांक ३५३J च्या मार्गाचा भाग म्हणून नमूद आहे.
त्यामुळे या मार्गाचा दर्जा सुधारल्यास केवळ शहरांमधील प्रवास सुलभ होणार नाही, तर मेळघाटातील ग्रामीण व आदिवासी भागाच्या आरोग्य, शिक्षण, व्यापार, रोजगार आणि प्रशासकीय संपर्कालाही त्याचा फायदा होऊ शकतो.
इतर मार्गांचा विकास होत असताना या मार्गासाठीही दीर्घकालीन नियोजनाची गरज
परतवाडा-वरूड मार्गावर सिमेंट काँक्रीटचे काम झालेले आहे. तसेच परतवाडा-अकोला मार्गाचाही विकास झालेला आहे. त्यामुळे वाहतुकीचे प्रमाण, लोकसंख्या, शैक्षणिक व वैद्यकीय गरजा आणि मेळघाटाशी असलेला संपर्क लक्षात घेऊन परतवाडा-अमरावती मार्गालाही प्राधान्य मिळावे, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.
नागरिकांचा प्रश्न असा आहे की, एकाच परिसरातील प्रमुख मार्गांचा विकास वेगवेगळ्या टप्प्यांत होत असताना परतवाडा-अमरावती मार्गासाठीही स्पष्ट आणि दीर्घकालीन विकास आराखडा का असू नये?
दरवर्षी डागडुजीपेक्षा कायमस्वरूपी उपाययोजना करा
रस्त्याची दुरुस्ती ही केवळ तात्पुरती डागडुजी करण्यापुरती मर्यादित न राहता वाहतूक क्षमता, रस्त्याची रुंदी, पावसाळ्यातील पाणी निचरा, आवश्यक पूल व मोऱ्या, रस्त्याच्या कडांची मजबुती, सुरक्षा उपाय आणि भविष्यातील वाढणारी वाहतूक यांचा विचार करून करावी, अशी मागणी आहे.
संबंधित विभागाने प्रत्यक्ष पाहणी करून तांत्रिक अहवाल तयार करावा आणि त्यानुसार आवश्यक निधी उपलब्ध करून टिकाऊ पद्धतीने रस्त्याचे मजबुतीकरण व सुधारणा करावी, अशी अपेक्षा नागरिक व्यक्त करीत आहेत.
अपघाताचा धोका आणि वाहनचालकांच्या सुरक्षिततेचाही प्रश्न
रस्त्याची स्थिती चांगली नसल्यास वाहनचालकांना वेग कमी करावा लागतो, प्रवासाचा वेळ वाढतो आणि वाहनांच्या देखभालीचा खर्च वाढण्याची शक्यता असते. पावसाळ्यात रस्त्याची स्थिती अधिक खराब झाल्यास वाहतूक सुरक्षिततेचा प्रश्नही निर्माण होऊ शकतो.
त्यामुळे रस्त्याच्या विकासासोबत आवश्यक ठिकाणी दिशादर्शक फलक, रस्त्याच्या कडांची सुधारणा, पावसाच्या पाण्याचा निचरा आणि आवश्यक सुरक्षा उपाय करण्यात यावेत, अशी मागणीही पुढे येत आहे.
स्थानिक आमदार प्रवीण तायडे यांची भेट
या प्रश्नाच्या अनुषंगाने परतवाडा-अमरावती रस्ता कृती समितीच्या पदाधिकाऱ्यांनी नुकतीच स्थानिक आमदार प्रवीण तायडे यांची भेट घेतली. यावेळी रस्त्याच्या प्रश्नाची सविस्तर माहिती देऊन शासनाच्या संबंधित विभागांकडे ठोस पाठपुरावा करण्याची मागणी करण्यात आली.
यावेळी कृती समितीचे पदाधिकारी व सदस्य उपस्थित होते. स्थानिक लोकप्रतिनिधींनी हा प्रश्न शासनाच्या वरिष्ठ स्तरावर मांडून आवश्यक निधी व प्रशासकीय मान्यता मिळविण्यासाठी पुढाकार घ्यावा, अशी अपेक्षा समितीच्या वतीने व्यक्त करण्यात आली.
ग्रामपंचायती व स्थानिक स्वराज्य संस्था ठराव देणार
या मागणीला अधिक व्यापक स्वरूप देण्यासाठी परिसरातील ग्रामपंचायती व इतर स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडून ठराव घेण्याची तयारी दर्शविण्यात आली आहे.
तसेच सामाजिक संस्था, विविध संघटना, व्यापारी संघटना, विद्यार्थी प्रतिनिधी आणि नागरिकांच्या वतीने संबंधित विभाग व शासनाकडे निवेदने देण्याची तयारी करण्यात येत आहे.
फक्त रस्ता नव्हे, तर संपूर्ण परिसराच्या विकासाचा प्रश्न
परतवाडा-अमरावती मार्गाचा प्रश्न हा केवळ रस्त्याच्या डांबरीकरणाचा प्रश्न नसून मेळघाटातील आदिवासी बांधवांचा आरोग्याशी संपर्क, विद्यार्थ्यांचे शिक्षण, शेतमालाची वाहतूक, व्यापारी व्यवहार, रोजगाराच्या संधी आणि प्रशासकीय सेवांशी जोडणी यांच्याशी संबंधित आहे.
म्हणून या मार्गाकडे केवळ स्थानिक रस्ता म्हणून न पाहता मेळघाट-अचलपूर-परतवाडा-अमरावती या संपूर्ण परिसराच्या विकासातील महत्त्वाचा दळणवळणाचा दुवा म्हणून पाहण्याची गरज नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे.
शासनाने तांत्रिक पाहणी करून स्पष्ट निर्णय घ्यावा
नागरिकांची मागणी लक्षात घेऊन सार्वजनिक बांधकाम विभागाने रस्त्याची सद्यस्थिती, वाहतुकीचे प्रमाण, अपघातप्रवण ठिकाणे, रस्त्याची रुंदी, संरचनात्मक स्थिती आणि भविष्यातील वाहतुकीची गरज यांचा वस्तुनिष्ठ अभ्यास करावा.
त्यानंतर आवश्यक त्या कामांचा आराखडा तयार करून निधीची तरतूद करावी आणि कामासाठी ठोस कालमर्यादा निश्चित करावी, अशी मागणी आता जोर धरत आहे.
नागरिकांचा सूर स्पष्ट — आश्वासन नव्हे, आता ठोस कृती हवी!
परतवाडा-अमरावती रस्त्याच्या मागणीसाठी सर्व समाजघटक एकत्र येत असून, स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे ठराव, सामाजिक संघटनांची निवेदने आणि लोकप्रतिनिधींचा शासनस्तरावरील पाठपुरावा यामुळे या प्रश्नाला अधिक व्यापक स्वरूप मिळत आहे.
मेळघाटातील रुग्णांना वेळेत उपचार मिळावेत, विद्यार्थ्यांचा प्रवास सुरक्षित व सुलभ व्हावा, शेतकरी-व्यापाऱ्यांची वाहतूक सोपी व्हावी आणि अचलपूर-परतवाड्यासह संपूर्ण मेळघाटाचा अमरावतीशी दळणवळणाचा संपर्क अधिक सक्षम व्हावा, यासाठी परतवाडा-अमरावती मार्गाचा दर्जेदार व दीर्घकालीन विकास करण्याची गरज आहे.
आता मागणी एकच — परतवाडा-अमरावती मार्गाचा सर्वंकष विकास करून शासनाने या प्रश्नावर ठोस निर्णय घ्यावा!